น้ำและประเภทของน้ำ

บทที่หนึ่ง : ความสะอาด (كتاب الطهارة)

น้ำและประเภทของน้ำ

การบรรลุสู่ความสะอาดได้นั้น จำเป็นจะต้องมีสิ่งหนึ่งที่สามารถทำให้เกิดความสะอาดได้ ซึ่งนั่นก็คือ น้ำ , และน้ำที่สามารถทำให้เกิดความสะอาดขึ้นได้ ก็จะต้องเป็นน้ำที่มีคุณสมบัติสะอาดโดยตัวและสามารถทำความสะอาดสิ่งอื่นได้ คือน้ำบริสุทธิ์ที่คงสภาพเดิมของมันตั้งแต่ต้น ไม่ว่าจะเป็นน้ำที่มาจากฟ้า เช่น ฝน หิมะ ลูกเห็บ หรือน้ำที่ไหลบนภาคพื้นดิน เช่น แม่น้ำ ตาน้ำ บ่อ และทะเล

อัลลอฮ์ ตะอาลา ได้ตรัสว่า :

وَيُنَزِّلُ عَلَيْكُمْ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً لِيُطَهِّرَكُمْ بِهِ

“และทรงให้น้ำลงมาแก่พวกเจ้า จากฟากฟ้าเพื่อทรงชำระพวกเจ้าด้วยน้ำนั้น” (อัลกุรอ่าน 8:11)

และดำรัสที่ว่า

وَأَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاءِ مَاءً طَهُورًا

“และเราได้ประทานน้ำบริสุทธิ์ลงมาจากฟากฟ้า” (อัลกุรอ่าน 25:48) ¹

ประเภทของน้ำ

ประเภทของน้ำนักวิชาการได้เห็นต่างกันออกเป็นสองทัศนะหลัก ๆ ได้แก่

ทัศนะแรก : น้ำแบ่งออกเป็นสามประเภท

1. น้ำสะอาดบริสุทธิ์โดยตัว ที่สามารถชำระล้างสิ่งอื่นได้ (الطهور/ฏ่อฮูร)

2. น้ำสะอาด แต่ไม่สามารถชำระล้างสิ่งอื่นได้ (الطاهر/ฏอฮิร)

3. น้ำสกปรก ไม่สามารถชำระล้างได้ (النجس/นะญิส)

เป็นทัศนะที่ได้รับการยอมรับของนักวิชาการส่วนมากของทั้งสี่มัซฮับโดยภาพรวม ทั้งจากฮะนะฟีย์ ² มาลิกีย์ ³ ชาฟิอีย์ ⁴ และฮัมบะลีย์ ⁵

หลักฐานของฝ่ายที่หนึ่ง

عن أبي هُريرةَ رَضِيَ اللهُ عنه: (أنَّ النبيَّ صلَّى اللهُ عليه وسلَّم سُئِلَ عن ماءِ البَحرِ، فقال: هو الطَّهورُ ماؤُه).

จากหะดิษของอบูฮุรอยเราะฮฺ (ร่อฎิยัลลอฮุอันฮุ) เล่าว่า : “แท้จริงท่านนบี ﷺ ถูกถามเกี่ยวกับนํ้าทะเล แล้วท่านตอบว่า : น้ำของมันคือ น้ำฏอฮูร (สะอากและสามารถใช้ชำระล้างได้)” - (อบูดาวูด : 83 อัตติรมิซีย์ : 69)

แง่มุมหลักฐาน

เหล่าศ่อฮาบะฮ์ต่างทราบดีว่า น้ำทะเลนั้นเป็นน้ำที่สะอาดบริสุทธิ์แน่นอนอยู่แล้ว (ไม่ใช่น้ำที่เป็นนะญิส) ดังนั้น การที่พวกเขาถามเกี่ยวกับน้ำทะเลนั้น จึงไม่ได้ต้องการรู้เพียงว่ามันบริสุทธิ์หรือไม่ แต่ต้องการทราบว่าสามารถใช้ชำระล้าง (สิ่งอื่น) ได้หรือไม่ ; นั่นแสดงให้เห็นว่า มีน้ำบางประเภทที่ฏอฮิร แต่ไม่ใช่น้ำฏ่อฮูร ⁶

ทัศนะที่สอง : น้ำมีอยู่แค่สองประเภทเท่านั้น ได้แก่

1. น้ำสะอาด (الطهور/ฏ่อฮูร)
2. น้ำสกปรก (النجس/นะญิส)

ทัศนะนี้รายงานจากบางส่วนของมัซฮับฮะนะฟีย์ ⁷ ซึ่งเป็นทัศนะที่ อิบนุ ตัยมียะฮ์ ⁸ อิบนุ บาซ ⁹ และอิบนุ อุซัยมีน ¹⁰ ได้ยึดถือ

หลักฐานจากอัลกุรอ่าน

อัลลอฮ์ ตรัสว่า :

وَأَنْزَلْنَا مِنَ السَّمَاءِ مَاءً طَهُورًا

“และเราได้ประทานน้ำบริสุทธิ์ลงมาจากฟากฟ้า” (อัลกุรอ่าน 25:48)

หลักฐานจากซุนนะฮ์

عن أبي سعيدٍ الخُدريِّ رَضِيَ اللهُ عنه، عن النبيِّ صلَّى اللهُ عليه وسلَّم أنَّه قال: (إنَّ الماءَ طَهورٌ لا يُنجِّسُه شيءٌ)

จากท่านอบูสะอี๊ด อัลคุดรีย์ (ร่อฎิยัลลอฮุอันฮุ) เล่าว่า : ท่านนบี ﷺ ได้กล่าวว่า : “แท้จริงน้ำคือฏ่อฮูร (สะอาดและใช้ชำระล้างได้) ไม่มีสิ่งใดสามารถทำให้น้ำเป็นนะญิสได้ (ตราบใดถ้าไม่เปลี่ยนสี กลิ่น รส)” - (อิบนุ มาญะฮ์ : 520)

แง่มุมหลักฐาน

คำว่า “น้ำ” ที่ปรากฏในอัลกุรอ่านและซุนนะฮ์นั้น ได้ถูกกล่าวถึงในลักษณะทั่วไป (แบบมุฏลัก) โดยทั้งสองไม่ได้มีการระบุแบ่งน้ำออกเป็นประเภท “ฏอฮูร” (บริสุทธิ์และชำระล้างได้) กับ “ฏอฮิร” (บริสุทธิ์แต่ชำระล้างไม่ได้)

ดังนั้นการแบ่งประเภทน้ำในลักษณะนี้จึงถือว่าขัดกับอัลกุรอ่านและซุนนะฮ์ และไม่มีรากฐานจากบทบัญญัติทั้งสอง ; เพราะหากประเภทน้ำที่เรียกว่า “ฏอฮิร” นั้นมีระบุจริงในบทบัญญัติ ก็ควรเป็นเรื่องที่รู้จักกันโดยทั่วไปและมีหลักฐานจากหะดิษที่ชัดเจนอธิบายไว้แน่นอน เนื่องจากเรื่องนี้เป็นเรื่องสำคัญที่จำเป็นต้องมีความกระจ่าง ซึ่งไม่ใช่เรื่องเล็ก ๆ น้อย ๆ ¹¹

แหล่งอ้างอิง

¹ ดู อัลฟิกฮุ้ลมุยัสสัร ฟี เฏาอิ้ลกิตาบ วัซซุนนะฮ์ : (2)

² ดู บะดาเอียะอุ้ศศ่อนาเอียะฮ์ - อัลกาซานีย์ (1/67)

³ ดู อัลกาฟีย์ - อิบนุ อับดิ้ลบัร (1/155)

⁴ ดู อัลมัจมัวอ์ - อันนะวะวีย์ (1/80)

⁵ ดู กัชชาฟุ้ลกินาอ์ - อัลบุฮูตีย์ (1/24)

⁶ ดู ดู อัลมัจมัวอ์ - อันนะวะวีย์ (1/85)

⁷ ดู อัลฟะตาวา อัลกุบรอ - อิบนุ ตัยมียะฮ์ (5/297)

⁸ ดู มัจมัวอ์ อัลฟะตาวา - อิบนุ ตัยมียะฮ์ (19/236)

⁹ ดู มัจมัวอ์ อัลฟะตาวา - อิบนุ บาซ (10/14)

¹⁰ ดู มัจมัวอ์ อัลฟะตาวา - อิบนุ อุซันมีน (10/86)

¹¹ ดู อัลเมาซูอะฮ์อัลฟิกฮียะฮ์ - อัดดุรอรอัซซะนียะฮ์ กิตาบ : อัฏฏ่อฮาเราะฮ์