กฎเกณฑ์เรื่องคุณลักษณะของอัลลอฮ์ ข้อ 3: ยืนยันเฉพาะที่มีในอัลกุรอ่านและซุนนะฮ์
กฏเกณฑ์เกี่ยวกับคุณลักษณะของอัลลอฮ์
** [กฏเกณฑ์ที่สาม] **
คือ การหยุดตามขอบเขตของหลักการศาสนา ไม่ก้าวล่วงเกินขอบเขตที่ศาสนาระบุไว้ (توقيفية) ; โดยจะต้องไม่มีการยืนยันในคุณลักษณะใดให้แก่อัลลอฮ์ นอกเสียจากที่อัลลอฮ์ได้ยืนยันถึงตัวพระองค์เอง หรือที่ท่านร่อซู้ลได้ยืนยันเอาไว้เพียงเท่านั้น และจะต้องไม่ปฏิเสธคุณลักษณะใดจากอัลลอฮ์ นอกเสียจากว่าอัลลอฮ์ได้ปฏิเสธคุณลักษณะเหล่านั้นจากตัวพระองค์เอง หรือท่านร่อซู้ลได้ปฏิเสธสิ่งเหล่านั้นเอาไว้
จะไม่มีการยืนยันในคุณลักษณะใดให้แก่อัลลอฮ์ นอกเสียจากจะต้องมีระบุไว้ในอัลกุรอ่านและอัซซุนนะฮ์เท่านั้น อื่นจากนี้ไม่มี กล่าวคือ ไม่มีใครหน้าไหนที่จะรู้ดีในอัลลอฮ์มากไปกว่าอัลลอฮ์เอง และไม่มีใครรู้ดีถึงอัลลอฮ์ในบรรดาสิ่งถูกสร้างทั้งหลายมากไปกว่าร่อซู้ลของพระองค์ (๑)
จึงไม่อนุญาตให้ตั้งชื่อเรียกแก่อัลลอฮ์ หรือให้คุณลักษณะใดแก่พระองค์ในสิ่งที่ไม่มีระบุไว้ในอัลกุรอ่านและอัซซุนนะฮ์ ; เพราะนี่คือการกล่าวเกี่ยวกับอัลลอฮ์โดยปราศจากความรู้ ฉะนั้นอัลลอฮ์คือผู้ที่รู้ดียิ่งถึงตัวพระองค์เอง โดยพระองค์ได้ตรัสว่า :
أَأَنتُمْ أَعْلَمُ أَمِ اللَّهُ [البقرة: 140].
“พวกท่านรู้ดียิ่งกว่าอัลลอฮ์กระนั้นหรือ ? หรืออัลลอฮ์ (คือผู้ที่รู้ดียิ่งที่สุด) ?”
และพระองค์ทรงปฏิเสธการรอบรู้ของมนุษย์ต่อตัวพระองค์เอง พระองค์ตรัสว่า :
وَلَا يُحِيطُونَ بِهِ عِلْمًا [طه: 110]
“และความรู้ของพวกเขาไม่อาจจะเท่าเทียมความรู้ของพระองค์ได้”
และพระองค์ก็ได้พรรณนาถึงคำดำรัสของพระองค์ว่าเป็นคำดำรัสที่ดีที่สุด และสัจจริงที่สุด พระองค์ได้ตรัสว่า :
وَمَنْ أَصْدَقُ مِنَ اللَّهِ حَدِيثًا [النساء: 87]
“และใครเล่าที่จะมีคำพูดที่สัจจริงยิ่งกว่าอัลลอฮฺ”
เมื่อพระองค์ได้ให้คุณลักษณะคำดำรัสของพระองค์ไว้เช่นนี้ ก็บ่งชี้ว่าพระองค์นั้นปราศจากข้อผิดพลาดในด้านการบอกกล่าวและด้านฮุก่มข้อตัดสินชี้ขาดต่าง ๆ
ท่านอิม่าม อบูฮะนีฟะฮ์ ได้กล่าวว่า :
“ไม่บังควรแก่ผู้ใดที่เขาจะพูดจาส่งเดชในเรื่องตัวตนของอัลลอฮ์ ทว่าจะต้องยืนยันคุณลักษณะแก่พระองค์ตามที่พระองค์ได้ยืนยันไว้ต่อตัวพระองค์เอง และจะต้องไม่การกล่าวเกี่ยวกับอัลลอฮ์ด้วยความเห็น” (๒)
ท่านอิม่ามอัลบัรบะฮารีย์ ได้กล่าวว่า :
“จงรู้ไว้เถิด การพูดจาส่งเดชในเรื่องพระเจ้า คือสิ่งอุตริ คือบิดอะฮ์ที่หลงผิด และจะต้องไม่มีการพูดส่งเดชในเรื่องของอัลลอฮ์ นอกเสียจากตามที่อัลลอฮ์ได้พรรณนาถึงตัวพระองค์เองในอัลกุรอ่าน หรือตามที่ท่านร่อซู้ลได้อธิบายไว้(ในเรื่องคุณลักษณะของอัลลอฮ์) แก่ปวงสหายของท่าน” (๓)
(๑) มัจมัวอ์ อัลฟะตาวา ของอิบนุ ตัยมียะฮ์ (5/26) อัลก่อวาอิด อัลมัซลา ของอิบนุ อุซัยมีน (28)
(๒) ชัรฮ์ อัตต่อฮาวียะฮ์ ของ อิบนิ อบี้ลอิซ (2/427)
ตัฟซีรอัลอะลูซีย์ (8/472)
(๓) ชัรฮ อุซซุนนะฮ์ (40)
