เมื่อแยกไม่ออกระหว่างน้ำสะอาดกับน้ำสกปรก

บทความสะอาด (الطهارة)
ตอน : เมื่อเกิดความสับสนระหว่างน้ำที่สะอาดกับน้ำที่สกปรก

ผู้ใดที่เกิดความเคลือบแคลงสับสน (แยกไม่ออก) ระหว่างน้ำที่สะอาด (ที่สามารถใช้ชำระทำความสะอาดได้) กับน้ำที่สกปรก (นะญิส) สิ่งที่เขาควรทำที่สุดคือการพิจารณาใตร่ตรองหาข้อเท็จจริง (التحرى) ¹ และให้เขาชำระล้างด้วยน้ำที่เขามั่นใจเป็นส่วนใหญ่ว่าสะอาด (غلبة الظن)

ทัศนะดังกล่าวคือทัศนะของมัซฮับชาฟิอีย์ ² ท่านดาวูด อัซซอฮิรีย์ , ท่านอบูเษาริน , ท่านสะห์นูน อัลมาลิกีย์ ³ และคือทัศนะที่ท่านอิบนุ้ลอะร่อบีย์ ⁴ และเชคอิบนุ อุซัยมีน ⁵ ได้เลือกไว้

​หลักฐานที่สนับสนุนในเรื่องนี้

ประการที่หนึ่ง : จากซุนนะฮ์ท่านนบี ﷺ

โดยอาศัยภาพรวมของรายงานจากท่านจากอับดุลลอฮ์ บิน มัสอูด (ร่อฎิยัลลอฮุอันฮุ) ที่ท่านนบี ﷺ ได้กล่าวว่า :
​

إذا شكَّ أحدُكم في صلاتِه، فليتحرَّ الصوابَ

“เมื่อคนใดในหมู่พวกท่านเกิดความสงสัยในละมาดของเขา ก็จงพยายามแสวงหาความถูกต้อง (แสวงหาข้อเท็จจริง)” (บันทึกโดยอัลบุคอรีย์ : 401 และมุสลิม : 572)

ท่านเชค อิบนุ อุซัยมีน (ร่อฮิม่าฮุ้ลลอฮ์) ได้กล่าวว่า :

“นี่คือหลักฐานในรูปแบบตัวบทที่รายงานสืบทอดกันมา (อัลอะษัร) ที่ยืนยันถึงความชอบธรรมของการใช้หลักการพิจารณาไตร่ตรอง (التحرى) ในกรณีที่เกิดความสับสนคลุมเครือ” - ดู (อัชชัรฮุลมุมเตียะอ์ : 1/61-62)

​ประการที่สอง : กฏเกณฑ์ทางนิติศาสตร์อิสลาม

ซึ่งหนึ่งในกฎที่บรรดานักวิชาการกำหนดไว้คือ : “เมื่อไม่สามารถเข้าถึงความชัดเจนที่แน่นอน (อัลยะกีน) ได้ ก็อนุญาตให้ย้อนกลับไปใช้หลักความมั่นใจส่วนใหญ่ (เฆาะละบะตุ้ซซอน) ได้” ดังนั้นในกรณีนี้ เมื่อไม่สามารถหาความแน่นอนได้ ก็ต้องย้อนกลับไปสู่การใช้หลักความมั่นใจส่วนใหญ่ นั่นก็คือ การพยายามสืบค้นและเลือกสิ่งที่มั่นใจที่สุด (อัตตะฮัรรอ) ⁶ หากมั่นใจว่าน้ำสะอาด โดยผ่านการพิจารณาไตร่ตรองอย่างถี่ถ้วนแล้ว ก็สามารถใช้น้ำนั้นชำระล้างทำความสะอาดได้

¹ อัตตะฮัรรอ (التحرى /การพิจารณาใตร่ตรอง) หมายถึง การแสวงหาความถูกต้อง และการสืบค้นเพื่อให้บรรลุถึงสิ่งที่ตั้งเป้าหมายไว้ . ดู « อัลมัจมัวอ์ » ของอันนะวะวีย์ (1/169)

² ดู « อัลมัจมัวอ์ » ของอันนะวะวีย์ (1/180) « มุฆนีย์ อัลมุฮตาจ » ของอัชชัรบีนีย์ (1/26) « อัลฮาวีย์ อัลกะบีร » ของอัลมาวัรดีย์ (1/344-345)

³ ดู « มะวาฮิบ อัลญะลีล » ของอัลฮัฏฏอบ (1/248)

⁴ แหล่งเดียวกันที่ฟุตโน้ตที่สาม

⁵ ดู « อัชชัรฮุลมุมเตียะอ์ » (1/61-62)

⁶ แหล่งเดียวกันกับฟุตโน้ตที่ห้า