ประเภทของชิริกเล็ก
ชิริกเล็กแบ่งออกเป็นสองประเภท
- ชิริกซอฮิร (شرك ظاهر)
- ชิริกค่อฟีย์ (شرك خفي)
ประเภทที่หนึ่ง : ชิริกซอฮิร (شرك ظاهر)
คือชิริกที่เกิดขึ้นอย่างเปิดเผยโดยกระทำผ่านทางร่างกายและลิ้น ซึ่งประสาทสัมผัสสามารถจับต้องและรู้เห็นได้ ตัวอย่างเช่น : การสาบานต่อสิ่งอื่นจากอัลลอฮ์ หรือการสวมใส่ห่วงกำไลหรือตระกรุด หรือเส้นเชือก หรือแขวนตระกรุด โดยเชื่อว่าการทำเช่นนี้จะเป็นเหตุแห่งการปัดเป่าป้องกันภัยอันตราย , หรือชิริกซอฮิรที่เกิดจากลิ้น เช่นการพูดว่า : (ما شاء الله وشئت) “อัลลอฮ์ทรงประสงค์และท่านก็ประสงค์ด้วย” หรือ “หากไม่มีอัลลอฮ์และท่าน คงไม่เกิดสิ่งนี้ขึ้นมาหรอก”
หลักฐานในเรื่องนี้
ท่านร่อซู้ล ﷺ ได้กล่าวว่า :
إنَّ اللَّهَ يَنْهَاكُمْ أنْ تَحْلِفُوا بآبَائِكُمْ، فمَن كانَ حَالِفًا فَلْيَحْلِفْ باللَّهِ، وإلَّا فَلْيَصْمُتْ
“แท้จริงอัลลอฮ์ทรงห้ามพวกท่านมิให้สาบานต่อบรรพบุรุษของพวกท่าน ดังนั้น ผู้ใดจะสาบาน ก็จงสาบานต่ออัลลอฮ์เท่านั้น และหากไม่เช่นนั้น ก็จงนิ่งเสีย” (บันทึกโดยมุสลิม : 1646)
- ครั้งหนึ่งท่านร่อซู้ล ﷺ ได้กล่าวแก่ชายคนหนึ่งหลังจากที่ชายคนนั้นได้กล่าวกับท่านร่อซู้ล ว่า : (ما شاء الله وشئت) “อัลลอฮ์ทรงประสงค์และท่านก็ประสงค์ด้วย” ท่านร่อซู้ล ﷺ ได้กล่าวว่า :
أجعلتَني للهِ ندًّا؟ بل ما شاء اللهُ وحدَه
“นี่ท่านกำลังทำให้ฉันกับอัลลอฮ์เสมอเทียบเคียงกันงั้นหรือ ? ทว่า(ให้กล่าวว่า) อัลลอฮ์ทรงประสงค์ อย่างเดียวเท่านั้นพอ” (บันทึกโดยอะหมัด 1839 และอิบนุ อบีชัยบะฮ์ : 26691)
ท่านร่อซู้ล ﷺ ได้กล่าวว่า :
مَن عَلَّقَ تَميمةً فقد أَشرَكَ
“ผู้ใดแขวนตระกรุด(เครื่องรางของขลัง) แน่แท้ว่าเขาได้ทำชิริกแล้ว” (บันทึกโดยอะหมัด : 17422 และอัฏฏอบรอนีย์ : 17/319)
ประเภทที่สอง : ชิริกค่อฟีย์ (شرك خفي)
คือชิริกที่เกิดขึ้นภายในจิตใจ อันเกี่ยวเนื่องกับความต้องการและเจตนา อาทิ การโอ้อวด (ทั้งริยาอ์และซุมอะฮ์ ¹) ตลอดจนการทำความดีใด ๆ ก็ตามที่มีเป้าหมายเพื่อให้ผู้คนชื่นชมสรรเสริญ
ท่านร่อซู้ล ﷺ ได้กล่าวว่า :
إنَّ أخوَفَ ما أخافُ عليكُمُ الشِّركُ الأصغرُ: الرِّياءُ
“แท้จริงสิ่งที่ฉันกลัวว่าจะเกิดกับพวกท่านมากที่สุดคือ ชิริกเล็ก ซึ่งคืออัรริยาอ์ (การโอ้อวด)” (บันทึกโดยอะหมัด : 23630 และอัลบัยฮะกีย์ ใน “ชุอะบุ้ลอีหม่าน” : 6412)
ท่านร่อซู้ล ﷺ ได้เรียกอัรริยาอ์ (การโอ้อวดในเรื่องอิบาดะฮ์) ว่า “ชิริกเล็ก” ; เนื่องเพราะบ่าวที่มีพฤติกรรมโอ้อวด เขาไม่ได้ปฏิเสธต่ออัลลอฮ์ และไม่ได้ปฏิเสธในเอกภาพของพระองค์ในการเป็นที่เคารพสักการะเพียงองค์เดียวโดยตรง แต่ด้วยการโอ้อวดในเรื่องอิบาดะฮ์นี้ ทำเขาได้ให้ผู้อื่นเข้ามีภาคีร่วมกับอัลลอฮ์ พฤติกรรมนี้จึงจัดเป็นชิริกเล็ก ที่ไม่ถึงขั้นทำให้สิ้นสภาพการเป็นมุสลิม , ซึ่งการโอ้อวด คือการละทิ้งความบริสุทธิ์ใจทั้งด้านคำพูดและการกระทำ โดยการกล่าวคำพูดหนึ่ง หรือกระทำสิ่งใดสิ่งหนึ่ง (ที่เป็นอิบาดะฮ์) โดยไม่ได้กระทำไปเพื่ออัลลอฮ์ จึงทำให้อิบาดะฮ์ที่ผสมปนกับการโอ้อวดนี้ สูญเปล่าและเป็นโมฆะ ²
¹ อัรริยาอ์ (الرياء) คือการแสดงออกในการทำความดีให้ผู้คนรู้เห็น เพื่อให้พวกเขาสรรเสริญชื่นชม , ส่วนอัซซุมอะฮ์ (السمعة) คือการแสดงออกในการทำความดีเพื่อให้ผู้คนได้ยินและสรรเสริญชื่นชม
² อัลเมาซูอะฮ์ อัลหะดิษียะฮ์
