น้ำที่ถูกใช้ชำระสิ่งสกปรก

บท ความสะอาด (الطهارة)
ตอน : น้ำที่ถูกใช้ชำระสิ่งสกปรก
ประเด็นที่หนึ่ง : น้ำที่ถูกใช้ชำระสิ่งสกปรก โดยคุณสมบัติทั้งสามของมัน (สี-กลิ่น-รส) เปลี่ยนสภาพ
น้ำที่ถูกใช้ชำระสิ่งสกปรกออกไปนั้น หากคุณสมบัติทั้งสามของมัน (สี-กลิ่น-รส) เปลี่ยนสภาพ น้ำนั้นถือเป็นนะยิสทันที โดยหลักฐานในเรื่องนี้คือมติเอกฉันท์ของปวงปราชญ์ ซึ่งท่านอิม่ามนะวะวีย์ ท่านอิบนุ กุดามะฮ์ และท่านอิรอกีย์ ได้รายงานอิจมาอ์ไว้ในเรื่องนี้ ¹
ท่านอิม่ามนะวะวีย์ ได้ระบุไว้ใน “ชัรฮ์มุสลิม” (3/191) ว่า
“หากน้ำที่แยกออกไป (น้ำที่เสร็จสิ้นจากการชำระ) มีการเปลี่ยนแปลงคุณลักษณะของมัน (ด้วยการเจือปนของนะยิส) ก็ถือว่าน้ำนั้นเป็นนะยิส ด้วยมติเอกฉันท์ของปวงมุสลิม ไม่ว่าจะเป็นการเปลี่ยนสภาพด้านรสชาติ สี หรือกลิ่น ไม่ว่าจะเปลี่ยนเพียงเล็กน้อยหรือมากก็ตาม”
ท่านอิบนุ กุดามะฮ์ ระบุใน “อัลมุฆนีย์” (2/73) ว่า
“น้ำที่แยกตัวเสร็จสิ้นจากการชำระสิ่งสกปรก แบ่งออกได้สามประเภท : หนึ่งในนั้น คือน้ำที่แยกออกมาโดยที่เปลี่ยนสภาพ จะถือว่าเป็นน้ำนะยิสด้วยมติเอกฉันท์ ; เนื่องเพราะน้ำดังกล่าวเปลี่ยนสภาพด้วยสิ่งสกปรกที่เจือปน มันจึงกลายเป็นน้ำนะยิส...”
ประเด็นสอง : น้ำที่ถูกใช้ชำระสิ่งสกปรก โดยคุณสมบัติทั้งสามของมัน (สี-กลิ่น-รส) ไม่เปลี่ยนสภาพ
น้ำที่ถูกใช้ชำระสิ่งสกปรกออกไปนั้น หากคุณสมบัติทั้งสามของมัน (สี-กลิ่น-รส) ไม่เปลี่ยนสภาพ น้ำนั้นถือว่าสะอาดบริสุทธิ์ ตามทัศนะของมัซฮับมาลิกีย์ ² และทัศนะหนึ่งจากมัซฮับชาฟิอีย์ ³ รวมถึงสะลัฟบางท่านได้กล่าวไว้เช่นนั้น ⁴ ซึ่งอิบนุ ตัยมียะฮ์ , อิบนุ้ล กอยยิม และอิบนุ อุซัยมีน มีความเห็นสอดคล้องกับประเด็นนี้ ⁵
หลักฐานในเรื่องนี้
หลักฐานจากอัลกุรอ่าน
โดยพิจารณาจากภาพรวมของโองการที่ว่า
وَيُنَزِّلُ عَلَيْكُمْ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً لِيُطَهِّرَكُمْ بِهِ
“และพระองค์ทรงให้น้ำหลั่งลงมาแก่พวกเจ้าจากฟากฟ้า เพื่อทรงชำระพวกเจ้าด้วยน้ำนั้น” (อัลกุรอ่าน 8:11)
หลักฐานจากอัซซุนนะฮ์
- หะดิษจากรายงานของท่านอบูสะอี๊ด อัลคุดรีย์ (ร่อฎิยัลลอฮุอันฮุ) ท่านร่อซู้ล ﷺ ได้กล่าวว่า : “น้ำนั้นมีความบริสุทธิ์ ไม่มีสิ่งใดทำให้มันสกปรกได้ (ตราบใดที่คุณลักษณะของมันทั้งสี กลิ่น รส ไม่เปลี่ยนสภาพ)” - (อบูดาวูด : 66 อัตติรมีซีย์ : 66 อันนะซาอีย์ : 326) ⁶
โดยน้ำจะไม่สูญเสียคุณลักษณะความบริสุทธิ์นี้ เว้นแต่จะมีหลักฐานที่ชัดเจนจากบทบัญญัติศาสนา หรือจากการรับรู้ด้วยประสาทสัมผัสที่ยืนยันว่ามีการเปลี่ยนแปลงคุณลักษณะอย่างใดอย่างหนึ่งทั้งรสชาติ สี หรือกลิ่น
- หะดิษจากท่านอะนัส บินมาลิก (ร่อฎิยัลลอฮุอันฮุ) ได้เล่าวว่า
“มีชายอาหรับเร่ร่อนคนหนึ่งปัสสาวะในมัสยิด ทันใดนั้นบางคน(ในหมู่ศ่อฮาบะฮ์)จึงกรูกันเข้าไปหาชายคนดังกล่าว (เพื่อห้ามปรามเขา) , แต่ท่านร่อซู้ล ﷺ ได้สั่งให้ปล่อยเขาปัสสาวะไปก่อน อย่าได้ขัดจังหวะเขา , เมื่อเขาทำธุระเสร็จแล้ว ท่านร่อซู้ล ﷺ จึงสั่งให้นำถังน้ำมา แล้วเทราดลงไปยังจุดนั้น” - (ศ่อเฮียะฮ์มุสลิม : 284)
แง่มุมหลักฐาน
หากน้ำจะกลายเป็นนะยิสด้วยการใช้ชำระจุดที่เป็นนะยิสจริง ๆ ; จุดที่ชำระก็จะต้องเป็นนะยิสไปด้วย เพราะความเปียกชื้นที่คงอยู่ในสถานที่นั้น ก็เป็นส่วนหนึ่งของน้ำที่ใช้ล้าง , ดังนั้นเมื่อเราตัดสินจุดที่เทน้ำราดว่าสะอาดทั้งที่ยังมีความเปียกชื้นอยู่ ; นั่นแสดงว่าน้ำที่ใช้ล้างนั้นสะอาดไปโดยปริยาย ⁷
อ้างอิง
¹ ดู “ชัรฮ์ นะวะวีย์ อะลา มุสลิม” (3/191) , “อัลมุฆนีย์” (2/73) , “ฏอรฮุ้ลตัษรีบ ฟี ชัรฮิตตักรีบ” (2/131)
² ดู “อัลอิสติซก๊าร” ของอิบนุ อับดิลบัร (1/359)
³ ดู “เราฎ่อตุ้ตตอลิบีน” ของนะวะวีย์ (1/34)
⁴ ท่านอิบนุ อับดิลบัร ได้กล่าวว่า : “และในทัศนะนี้เอง บรรดานักวิชาการแห่งเมืองมะดีนะฮ์ส่วนมากได้เห็นพ้องด้วย ได้แก่ : ท่านสะอี๊ด บิน อัลมุสัยยิบ, ท่านซาลิม, ท่านกอซิม , ท่านอิบนุ ชิฮาบ , ท่านเราะบีอะฮ์” - ดู (อัลอิสติซก๊าร 1/359)
⁵ ดู “อลิคติยารอตอัลฟิกฮียะฮ์” (384) “เอียะอ์ลาม อัลมุวักกิอีน” (2/13) “อัลเมาเกียะอ์อัรรอซมีย์ ของอิบนุ อุซัยมีน”
⁶ ท่านยะฮ์ยา อิบนุ มุอีน ได้ให้สถานะหะดิษนี้ว่าศ่อเฮียะฮ์ ตามที่มีปรากฏใน “คุลาศ่อตุ้ลบัดร์ อัลมุนีร” (1/7) ของอิบนุลมุลักกิน
⁷ ดู “ฟัตฮุ้ลบารีย์” (1/325) “ชัรฮุซซุนนะฮ์” ของอัลบะฆ่อวีย์ (2/83)