กฎเกณฑ์เรื่องคุณลักษณะของอัลลอฮ์ ข้อ 8: การพูดเรื่องตัวตนเหมือนการพูดเรื่องคุณลักษณะ
กฏเกณฑ์เกี่ยวกับคุณลักษณะของอัลลอฮ์
** [กฏเกณฑ์ข้อที่ 8] **
“การพูดในเรื่องตัวตนของอัลลอฮ์ ก็เหมือนกับการพูดในเรื่องคุณลักษณะของพระองค์เช่นเดียวกัน”
ขยายความ
เหมือนกับที่ตัวตนของอัลลอฮ์ - ซุบฮานะฮุวะตะอาลา - มีอยู่จริง และไม่เหมือนตัวตนของสิ่งถูกสร้างอื่นใด … ในทำนองเดียวกัน ตัวตนของพระองค์ที่ประกอบไปด้วยคุณลักษณะต่าง ๆ ที่มีอยู่อย่างแท้จริง (ตามที่พระองค์และร่อซู้ลได้ระบุไว้) ก็ย่อมไม่เหมือนคุณลักษณะของสิ่งถูกสร้างอื่นใดเช่นกัน
และเหมือนกับที่การยืนยันในการมีอยู่ของตัวตนอัลลอฮ์ เท่ากับการยืนยันว่าพระองค์ทรงมี หาใช่การยืนยันในด้านวิธีการของพระองค์ (ว่าอัลลอฮ์ต้องมีตัวตนแบบนั้นแบบนี้ !) … ในทำนองเดียวกัน การยืนยันในเรื่องคุณลักษณะของอัลลอฮ์ ก็เท่ากับการยืนยันว่าคุณลักษณะเหล่านั้นมีอยู่จริง หาใช่การยืนยันในด้านรูปแบบวิธีการ (ว่าคุณลักษณะของอัลลอฮ์ต้องมีรูปแบบอย่างนั้น อย่างนี้ !) (๑)
ท่านอิบนุ ตัยมียะฮ์ ได้กล่าวว่า :
“การพูดในเรื่องคุณลักษณะ (ของอัลลอฮ์) ก็มีค่าเท่ากับการพูดในเรื่องตัวตนของพระองค์ ; เพราะอัลลอฮ์นั้น ไม่มีสิ่งใดเสมอเหมือนพระองค์ ไม่เหมือนทั้งในด้านตัวตน และไม่เหมือนทั้งในด้านคุณลักษณะ และไม่เหมือนทั้งด้านการกระทำ .. และในเมื่อพระองค์ทรงมีตัวตนที่แท้จริงไม่เหมือนตัวตนของสิ่งใด และตัวตนของพระองค์นี้ก็มีคุณลักษณะที่แท้จริง ไม่เหมือนกับคุณลักษณะของตัวตนอื่นใดเช่นเดียวกัน” (๒)
ท่านเชค อัชชังกีฏีย์ ได้กล่าวว่า :
“เรื่องตัวตนของอัลลอฮ์กับคุณลักษณะนั้น อยู่ในเรื่องเดียวกัน , ดังนั้นในเมื่อพระองค์ทรงมีตัวตนที่จริงแท้ ที่ต่างจากตัวตนของสิ่งถูกสร้างอื่นทั้งหลาย แน่นอนพระองค์ก็ย่อมมีคุณลักษณะที่ต่างจากคุณลักษณะของสิ่งถูกสร้างอื่นเช่นกัน” (๓)
ท่านเชค อับดุลอะซีซ อิบนุ บาซ ได้กล่าวว่า :
“เหมือนกับที่อัลลอฮ์ทรงมีตัวตนที่จริงแท้ไม่เหมือนตัวตนของสิ่งถูกสร้างใด เช่นเดียวกันพระองค์ก็ทรงมีคุณลักษณะที่จริงแท้ไม่เหมือนคุณลักษณะของสิ่งถูกสร้างใด , และไม่จำเป็นว่าการยืนยันในคุณลักษณะให้กับผู้สร้าง มันจะไปทำให้คุณลักษณะของผู้สร้างไปเหมือนกับคุณลักษณะของสิ่งถูกสร้างอื่น ! นี่คือแนวทางของชาวสะลัฟทั้งเหล่าศ่อฮาบะฮ์ ลูกศิษย์ศ่อฮาบะฮ์ ตลอดจนผู้ที่เจริญรอยตามแนวทางของพวกเขา ในยุคสามร้อยปีแรกที่ประเสริฐ” (๔)
(๑) ดู “มัสอะละฮ์ ฟิศศิฟาต” ของค่อตีบ อัลบัฆดาดีย์ (8) , “มัจมัวอ์ อัลฟะตาวา” ของอิบนุ ตัยมียะฮ์ (5/330)
(๒) ดู “อัดตัดมุรียะฮ์” ของอิบนุ ตัยมียะฮ์ (43)
(๓) ดู “อัฎวาอุ้ลบะยาน” (2/30)
(๔) ดู “มัจมัวอ์ อัลฟะตาวา” ของอิบนุ บาซ (24/275)
