การช่วยเหลือผู้ตกทุกข์และการไม่ประจานความผิดผู้อื่น

การช่วยเหลือผู้ที่ตกทุกข์ได้ยาก

และการไม่ประจานความน่าอับอายของคนอื่น

ท่านนบี ‎ﷺ ได้กล่าวว่า :

مَن نَفَّسَ عن مُؤْمِنٍ كُرْبَةً مِن كُرَبِ الدُّنْيَا، نَفَّسَ اللَّهُ عنْه كُرْبَةً مِن كُرَبِ يَومِ القِيَامَةِ، وَمَن يَسَّرَ علَى مُعْسِرٍ، يَسَّرَ اللَّهُ عليه في الدُّنْيَا وَالآخِرَةِ، وَمَن سَتَرَ مُسْلِمًا، سَتَرَهُ اللَّهُ في الدُّنْيَا وَالآخِرَةِ، وَاللَّهُ في عَوْنِ العَبْدِ ما كانَ العَبْدُ في عَوْنِ أَخِيهِ

“ผู้ใดก็ตามที่ช่วยเหลือมุสลิม(ผู้ศรัทธา)ให้หลุดพ้นจากความทุกข์หนึ่งจากบรรดาความทุกข์แห่งดุนยา อัลลอฮฺจะทรงปลดปล่อยเขา(จาก)ความทุกข์หนึ่งของบรรดาความทุกข์ในวันกิยามะฮฺ และผู้ใดให้ความสะดวกสบายแก่ผู้ที่ยากลำบาก อัลลอฮฺจะทรงให้ความสะดวกแก่เขาทั้งในโลกนี้และอาคิเราะฮฺ และผู้ใดปกปิดความอับอายของมุสลิม อัลลอฮฺจะทรงปกปิดความน่าอับอายของเขาทั้งในโลกนี้และอาคิเราะฮฺ อัลลอฮฺพร้อมที่จะช่วยเหลือบ่าวของพระองค์ ตราบที่บ่าวคนนั้นชอบที่จะช่วยเหลือพี่น้องของเขา” (1)

อธิบายหะดิษ : หลักการอิสลามได้ส่งเสริมให้มีการประดับประดาตัวเองด้วยสิ่งดี ๆ ด้วยจริยธรรมมารยาทอันงดงาม อาทิ การช่วยเหลือผู้ที่ตกทุกข์ได้ยาก และการให้ความสะดวกสบายแก่ผู้อื่น การมอบประโยชน์ให้แก่พวกเขาจากสิ่งที่สามารถจะสร้างความสะดวกสบายให้เกิดขึ้นได้ ไม่ว่าจะเป็นด้านทรัพย์สิน ด้านความรู้ ด้านการช่วยเหลือ และด้านการให้คำปรึกษา

ในหะดิษบทนี้ท่านนบี ‎ﷺ ได้กล่าวว่า : «ผู้ใดก็ตามที่ช่วยเหลือมุสลิม(ผู้ศรัทธา)ให้หลุดพ้นจากความทุกข์อย่างหนึ่ง»

หมายถึง ขจัดความเศร้าโศก ความแร้นแค้น ความทุกข์ระทมออกไปจากเขา ถึงแม้จะเป็นเพียงสิ่งเล็กน้อยก็ตาม ดังนั้นผลบุญตอบแทนคือการที่อัลลอฮ์จะทรงช่วยเหลือเขาคนนั้นให้รอดพ้นจากความทุกข์ยากในวันกิยามะฮ์ ฉะนั้นการช่วยเหลือในเรื่องความทุกข์ยากคือความดีงาม ซึ่งอัลลอฮ์จะทรงผลตอบแทนผลบุญให้อย่างเหมาะสม

และคำกล่าวของท่านร่อซู้ล ﷺ ที่ว่า : «และผู้ใดให้ความสะดวกสบายแก่ผู้ที่ยากลำบาก»

คือการให้ความสะดวกสบายแก่ผู้ที่ตกทุกข์ได้ยากในโลกดุนยา ซึ่งอาจจะด้านทุนทรัพย์ ซึ่งมีอยู่ด้วยกันสองรูปแบบ :

1. การรอคอยผู้ที่ตกทุกข์ได้ยาก จนกว่าจะถึงคราวที่เขามีความสะดวก หากเขาเป็นลูกหนี้ที่มีหนี้สินติดค้าง

2. การมอบสิ่งอำนวยความสะดวกแก่เขาที่จะทำให้ความทุกข์ระทมนั้นหายไป

ซึ่งทั้งสองรูปแบบนี้คือความประเสริฐอันยิ่งใหญ่ และผลตอบแทนคือ การที่อัลลอฮ์จะทรงทำให้เขา(ผู้มอบความสะดวกให้แก่ผู้อื่น)มีความสะดวกง่ายดายทั้งในโลกดุนยานี้และโลกหน้าอาคิเราะฮ์ เป็นสิ่งตอบแทนที่เขาได้มอบความสะดวกง่ายดายแก่ผู้คน และเป็นผลตอบแทนที่ก่อเกิดจากการกระทำของเขา

และคำกล่าวของท่านร่อซู้ล ﷺ ที่ว่า : «และผู้ใดปกปิดความอับอายของมุสลิม»

หมายถึง เมื่อรู้เห็นว่าคนหนึ่งตกอยู่ในสภาพที่น่ารังเกียจ (เช่น การทำบาปลับ ๆ) โดยที่ผู้ที่พบเห็นก็ไม่ได้เปิดเผยสิ่งน่ารังเกียจนั้นให้ประจักษ์แก่ผู้คนเชิงสาธารณะ ดังนั้นแล้วผลตอบแทนของเขา คือการที่อัลลอฮ์จะทรงปกปิดความน่าอับอาย และข้อตำหนิต่าง ๆ ของเขาในดุนยา และทรงปกปิดแก่เขาในโลกหน้าอาคิเราะฮ์จากผู้ที่อยู่ ณ สถานที่แห่งนั้นในวันกิยามะฮ์ ซึ่งกรณีนี้คือผู้ที่ถูกปกปิดบาป และเขาไม่ถูกล่วงรู้ถึงบาปที่กระทำ และหากได้เกิดบาปใดขึ้นแก่เขา ก็ไม่อนุญาตให้เปิดโปงบาปนั้นออกมา หรือนำบาปนั้นมาพูด แต่ตรงนี้เองไม่ได้สื่อว่าจะให้ละทิ้งการคัดค้านต่อบาปที่เขากระทำ ทว่าต้องมีการตักเตือนอย่างเหมาะสม

และคำกล่าวของท่านร่อซู้ล ﷺ ที่ว่า : «อัลลอฮฺพร้อมที่จะช่วยเหลือบ่าวของพระองค์ ตราบที่บ่าวคนนั้นชอบที่จะช่วยเหลือพี่น้องของเขา»

คือ ผู้ที่ช่วยเหลือพี่น้องของเขา อัลลอฮ์ก็จะทรงช่วยเหลือเขา และใครที่คอยปลดเปลื้องความทุกข์ยากแก่พี่น้องของเขา อัลลอฮ์ก็จะทรงปลดเปลื้องความทุกข์ยากของเขา ดังนั้นการตอบแทนเป็นผลมาจากการกระทำ (2)

ประโยชน์ที่ได้รับ

1. หลักการอิสลามได้มุ่งเน้นให้มีการช่วยเหลือผู้ที่ตกทุกข์ได้ยาก การมอบความสะดวกแก่พวกเขา แม้ว่าจะเป็นการช่วยเหลือเพียงเล็กน้อยก็ตาม

2. เน้นย้ำให้ปกปิดความน่าอับอายของพี่น้องมุสลิม หรือปกปิดบาปส่วนตัวของเขาที่ไม่ได้มีขึ้นแบบโจ่งแจ้ง อย่าได้ประจานออกมา ซึ่งผู้ที่ปฏิบัติตามนี้ อัลลอฮ์จะทรงปกปิดความน่าอับอายของเขาในวันกิยามะฮ์

3. อัลลอฮ์จะคงช่วยเหลือบ่าว ตราบใดที่บ่าวช่วยเหลือพี่น้องของเขา

4. การตอบแทนที่ดี เป็นผลมาจากการกระทำที่ดี.

(1) ศ่อฮีฮ์มุสลิม : 2699 (8/71).

(2) อัลเมาซูอะฮ์ อัลหะดิษียะฮ์