อัลอิอ์รอบและอัลบินาอ์ ตอนที่ 3
🔻 [บท : อัลอิอ์รอบ วัลบินาอ์]
🔵 สาเหตุของการสมมุติสระ (أسباب الإعراب التقديري)
🟡 ประเภทที่สาม : อัลมุนาซะบะฮ์ (المناسبة)
อัลมุนาซะบะฮ์ (المناسبة) ตามหลักภาษาหมายถึง ความเหมาะสม แต่ในทางไวยกรณ์อาหรับ หมายถึง การที่เครื่องหมายสระถูกสมมุติไว้ทั้งสามสระ (คือสระ ดอมมะฮ์ ฟัตฮะฮ์ และกัสเราะฮ์) ; เนื่องจากตำแหน่งที่ควรปรากฏเครื่องหมายเดิมนั้น ถูกใช้ไปด้วยสระอีกประเภทหนึ่ง ซึ่งสระดังกล่าวนี้ถูกนำมาใช้เพื่อให้สอดคล้องกับตัวอักษรที่ตามมาข้างหลัง
โดยอัลมุนาซะบะฮ์ (المناسبة) จะพ่วงติดกับลักษณะเดียวคือ الاسم المضاف إلى ياء المتكلم (คือ คำนามที่ผนวกเข้ากับตัวยาอ์ที่แสดงออกถึงผู้พูด / แสดงความเป็นเจ้าของ) ตัวอย่างเช่น :
- كِتَابِـي (หนังสือของฉัน) ---> كتابٌ + ي
- صَدِيْقِـي (เพื่อนของฉัน) ---> صديقٌ + ي
- قَلَمِـي (ปากกาของฉัน) ---> قَلَمٌ + ي
- أبِـي (พ่อของฉัน) ---> أَبٌ + ي
- أَخِـي (พี่ชาย/น้องชาย ของฉัน) ---> أَخٌ + ي
ขยายความ : ในตำแหน่งหนึ่งใดตำแหน่งของคำ จะไม่สามารถตอบรับสระได้สองสระในคราวเดียวกัน , ในกรณีที่มีสระหนึ่งปรากฏอยู่แล้วเพื่อให้เหมาะสมกับตัวอักษรที่ตามมา เครื่องหมายสระอิอ์รอบเดิม(คือสระที่ควรใช้ตามตำแหน่งนั้น ๆ) จึงไม่สามารถปรากฏให้เห็นได้ แต่จะถูก “สมมุติไว้” (مقدَّرة) แทน สาเหตุก็เพราะตำแหน่งนั้น ๆ ที่ควรใส่สระอิอ์รอบ ได้ถูกใช้สระอื่นไปกับอักษรที่เหมาะสมแล้ว
ตัวอย่างเช่น ประโยคที่ว่า : جاء صَدِيْقِي (เพื่อนของฉันมาแล้ว)
ประโยคนี้ประกอบจาก (جَاء + صديق + ياء المتكلم)
- คำว่า جاء คือกริยาอดีตกาล (فعل ماض)
- คำว่า صديق คือคำนาม (الاسم)
- และสุดท้ายคือตัวยาอ์ ياء المتكلم
ให้สังเกตุที่สระก่อนหน้าตัวยาอ์ จะเห็นว่าคือสระกัสเราะฮ์ ; ทั้งนี้เพราะสระกัสเราะฮ์จะเข้ากันได้กับอักษรยาอ์ (كسرة + ياء) ในตำแหน่งคำนี้จึงจำเป็นต้องปรากฏแค่สระกัสเราะฮ์ที่ก่อนตัวยาอ์สถานเดียว ไม่สามารถรับเอาสระดอมมะฮ์เข้ามาได้ ทั้งที่เดิมทีแล้วสระที่ตัว (ق) จะต้องเป็นดอมมะฮ์ เพราะตกตำแหน่งรอฟอ์ (رفع) ; ทั้งนี้สาเหตุเพราะ ตำแหน่งที่ว่านี้ มันได้ถูกใช้ไปกับสระที่เหมาะสมกับตัวอักษรที่ตามมาข้างหลัง ก็คือตัว ياء المتكلم
جاء صديقٌ ---> جاء صَدِيْقِي (เพื่อนของฉันมาแล้ว)
رأيتُ صديقًا ---> رأيتُ صَديقِي (ฉันเห็นเพื่อนของฉัน)
سَلَّمْتُ على صديقٍ ---> سَلَّمتُ على صَدِيقِي (ฉันให้สลามแก่เพื่อนของฉัน)
ทั้งสามประโยคนี้คำว่า صديقِي มีตำแหน่งที่แตกต่างกัน
ประโยคแรก คำว่า صديقِي อยู่ในตำแหน่งรอฟอ์ (رفع)
ประโยคที่สอง คำว่า صديقِي อยู่ในตำแหน่งนัศบ์ (نصب)
ประโยคที่สาม คำว่า صديقِي อยู่ในตำแหน่งญัร (جر)
แต่ทั้งสามตำแหน่งนี้ สระที่ตัวก่อนหน้า ياء المتكلم คือสระกัสเราะฮ์ทั้งหมด เพราะตำแหน่งที่ว่านี้ทั้งสาม มันได้ถูกใช้ไปกับสระกัสเราะฮ์ ซึ่งเหมาะสมกับตัวอักษรที่ตามมาข้างหลัง ก็คือตัว ياء المتكلم
🔸️ [รูปแบบการอิรอบอ์ภาษาอาหรับของประโยคก่อนหน้า]
อิอ์รอบคำว่า صديقي ในประโยคแรก
(فاعل مرفوع وعلامة رفعه الضمة المقدرة على ما قبل ياء المتكلم مَنَعَ من ظهورِها اشتغالُ المحل بحركة المناسبة ، وهو مضاف ، وياء المتكلم ضميرٌ متصلٌ مبنيٌّ في محل جر مضاف إليه)
อิอ์รอบคำว่า صديقي ในประโยคสอง
(مفعول به منصوب وعلامة نصبه الفتحة المقدرة على ما قبل ياء المتكلم مَنَعَ من ظهورِها اشتغالُ المحل بحركة المناسبة ، وهو مضاف ، وياء المتكلم ضميرٌ متصلٌ مبنيٌّ في محل جر مضاف إليه)
อิอ์รอบคำว่า صديقي ในประโยคสาม
(اسم مجرور بـ(على) وعلامة جره الكسرة المقدرة على ما قبل ياء المتكلم مَنَعَ من ظهورِها اشتغالُ المحل بحركة المناسبة ، وهو مضاف ، وياء المتكلم ضميرٌ متصلٌ مبنيٌّ في محل جر مضاف إليه)
🔸️[ตัวอย่างจากอัลกุรอ่าน] ในคำว่า “أَبِيْ” (อะบีย์)
1) อัลลอฮ์ ตะอาลา ตรัสว่า : (...حَتّى يَأذَنَ لي أَبِي...) (อัลกุรอ่าน 12:80)
อิอ์รอบภาษาอาหรับ
فاعل مرفوع وعلامة رفعه الضمة المقدرة على ما قبل ياء المتكلم مَنَعَ من ظهورِها اشتغالُ المحل بحركة المناسبة ، وهو مضاف ، وياء المتكلم ضميرٌ متصلٌ مبنيٌّ في محل جر مضاف إليه
2) อัลลอฮ์ ตะอาลา ตรัสว่า : (...إِنَّ أَبِي يَدعوكَ...) (อัลกุรอ่าน 28:25)
อิอ์รอบภาษาอาหรับ
اسم (إِنَّ) منصوب وعلامة نصبه الفتحة المقدرة على ما قبل ياء المتكلم مَنَعَ من ظهورِها اشتغالُ المحل بحركة المناسبة ، وهو مضاف ، وياء المتكلم ضميرٌ متصلٌ مبنيٌّ في محل جر مضاف إليه
3) อัลลอฮ์ ตะอาลา ตรัสว่า : (...واغفِرْ لِأَبِيْ...) (อัลกุรอ่าน 26:86)
อิอ์รอบภาษาอาหรับ
اسم مجرور بـ(اللام) وعلامة جره الكسرة المقدرة على ما قبل ياء المتكلم مَنَعَ من ظهورِها اشتغالُ المحل بحركة المناسبة ، وهو مضاف ، وياء المتكلم ضميرٌ متصلٌ مبنيٌّ في محل جر مضاف إليه
ข้อมูลประกอบ : “ชัรฮ์ มุกอดดิมะฮ์ อัลอาญุรรูมียะฮ์” , “อันนะฮ์วฺ อัตตัตบีกีย์” เรียบเรียงพร้อมอธิบายเสริมโดยสำนวนของแอดมิน