สาเหตุของการผันท้ายคำแบบสมมุติ (อิอ์รอบตักดีรีย์)
« บท : อัลอิอ์รอบวัลบินาอ์ »
สาเหตุของการสมมุติสระ (أسباب الإعراب التقديري)
มีสาเหตุด้วยกันสามประการ ดังนี้
1) “อัตตะอัซซุร” (التعذر)
2) “อัซซิก็อล” (الثقل)
3) “อัลมุนาซะบะฮ์” (المناسبة)
ในบทความนี้เราจะริ่มที่ประการแรกคือ “อัตตะอัซซุร” (التعذر)
“อัตตะอัซซุร” (التعذر) หมายถึง การที่เครื่องหมายสระทั้งสามประเภท (ดอมมะฮ์ ฟัตฮะฮ์ และกัสเราะฮ์) ไม่สามารถปรากฏขึ้นบนอักษรท้ายคำนั้น ๆ ได้โดยสิ้นเชิง ด้วยปัจจัยของตัวคำนั้นเอง.
โดย “อัตตะอัซซุร” (التعذر) จะมีอยู่ในสองประเภทคำ ได้แก่
● [หนึ่ง : الاسم المقصور]
คือ คำนามมุอ์ร็อบ (مُعْرَب) ¹ ที่ลงท้ายด้วยอักษรอลีฟประจำคำ (ألف لازمة) โดยอักษรที่อยู่ก่อนหน้าตัวอลีฟมีเครื่องหมายฟัตหะฮ์
ตัวอย่างเช่น (عَصَا / فَتَى / مُصْطَفَى)
ความหมาย عَصَا = ไม้เท้า / فَتَى = ชายหนุ่ม , วัยรุ่นชาย / مصطفى = ชื่อบุคคล แปลว่า ผู้ได้รับการเลือกสรร
ฮุก่มของคำเหล่านี้
คำเหล่านี้จะใช้การสมมุติสระขึ้นทั้งสามสระ ทั้งดอมมะฮ์ ฟัตหะฮ์ และกัสเราะฮ์ (คือสระทั้งสามไม่สามารถปรากฏขึ้นจริงให้เห็นชัด) ; เนื่องจากไม่สามารถใส่สระที่ตัวอลีฟท้ายคำได้ , เรียกว่า : (التعذر)
ตัวอย่างประโยค
หนึ่ง : جَاءَ فَتَى (ชายหนุ่มคนหนึ่งได้มา) »
สอง : رَأَيْتُ فَتَى (ฉันเห็นชายหนุ่มคนหนึ่ง)
สาม : سَلَّمْتُ عَلَى فَتَى (ฉันให้สลามชายหนุ่มคนหนึ่ง)
สังเกตคำว่า (فَتَى) ในประโยคแรกตกอยู่ในตำแหน่งรอฟอ์ (رفع) เพราะเป็นประธานของประโยค (فاعل) ซึ่งเครื่องหมายของรอฟอ์ของคำนี้ คือสระดอมมะฮ์ที่ถูกสมมุติขึ้นไว้ (الضمة المقدرة) ในท้ายคำ (ไม่ปรากฏเห็น) เนื่องด้วยเหตุของ “อัตตะอัซซุร” (التعذر) ที่เป็นตัวห้ามไม่ให้สระปรากฏ
คำอิอ์รอบภาษาอาหรับ
فَتَى : فاعل مرفوع وعلامة رفعه الضمة المقدرة في آخره للتعذر
ประโยคที่สอง คำว่า (فَتَى) อยู่ในตำแหน่งนัศบ์ (نصب) เพราะตกเป็นกรรม (ผู้ถูกกระทำของประโยค) โดยเครื่องหมายบ่งชี้ถึงตำแหน่งนัศบ์ของคำนี้คือ สระฟัตฮะฮ์ที่ถูกสมมุติไว้ (الفتحة المقدرة) ในท้ายคำ (ไม่ปรากฏเห็น) เนื่องด้วยเหตุของ “อัตตะอัซซุร” (التعذر) ที่เป็นตัวห้ามไม่ให้สระปรากฏ
คำอิอ์รอบภาษาอาหรับ
فَتَى : مفعول به منصوب وعلامة نصبه الفتحة المقدرة في آخره للتعذر
ประโยคที่สาม คำว่า (فَتَى) อยู่ในตำแหน่งญัร (جر) เพราะถือเป็นคำนามที่ตกหลังอักษรญัร คือตัว (عَلَى) โดยเครื่องหมายบ่งชี้ถึงตำแหน่งญัรของคำนี้คือ สระกัสเราะฮ์ฮ์ที่ถูกสมมุติไว้ (الكسرة المقدرة) ในท้ายคำ (ไม่ปรากฏเห็น) เนื่องด้วยเหตุของ “อัตตะอัซซุร” (التعذر) ที่เป็นตัวห้ามไม่ให้สระปรากฏ
คำอิอ์รอบภาษาอาหรับ
فَتَى : اسم مجرور بـ(على) وعلامة جره الكسرة المقدرة في آخره للتعذر
● [สอง : الفعل المضارع المعتل الآخر بالألف]
คือกริยาปัจจุบันกาล (الفعل المضارع) ที่ตัวท้ายคำคืออลีฟ (อลีฟในรูปตัวยา) ตัวอย่างเช่น : يَسْعَى /يَخْشَى / يَرْضَى
ความหมาย : يَسْعَى แปลว่า เขาขวนขวาย , พยายาม / يَخْشَى แปลว่า เขากลัว / يَرْضَى แปลว่า เขาพึงพอใจ
ฮุก่มของคำเหล่านี้ : จะมีการสมมุติสระเพียงแค่ดอมมะฮ์กับฟัตหะฮ์ เนื่องจากไม่สามารถใส่สระทั้งสองนี้ได้ที่ท้ายคำ (التعذر)
ตัวอย่างประโยค
หนึ่ง : يَسْعَى الرَّجُلُ (ชายคนนั้นขวนขวาย)
สอง : لَنْ يَسْعَى الرَّجُلُ (ชายคนนั้นจะไม่ขวนขวาย)
ประโยคแรกคำว่า (يَسْعَى) เป็นคำกริยาปัจจุบันกาล (فعل مضارع) โดยอยู่ในตำแหน่งรอฟอ์ (رفع) มีเครื่องหมายบ่งชี้คือ สระดอมมะฮ์ที่ถูกสมมุติขึ้นไว้ (الضمة المقدرة) ในท้ายคำ (ไม่ปรากฏเห็น) เนื่องด้วยเหตุของ “อัตตะอัซซุร” (التعذر) ที่เป็นตัวห้ามไม่ให้สระปรากฏ
คำอิอ์รอบภาษาอาหรับ
يسعَى : فعل مضارع مرفوع وعلامة رفعه الضمة المقدرة في آخره للتعذر
الرجلُ : فاعل مرفوع وعلامة رفعه الضمة الظاهرة في آخره
ประโยคสอง คำว่า (يَسْعَى) เป็นคำกริยาปัจจุบันกาล (فعل مضارع) โดยอยู่ในตำแหน่งนัศบ์ (نصب) เพราะมีตัวบังคับเข้ามาคืออักษรนัศบ์ (لَنْ) ซึ่งมีเครื่องหมายบ่งชี้คือ สระฟัตฮะฮ์ที่ถูกสมมุติขึ้นไว้ (الفتحة المقدرة) ในท้ายคำ (ไม่ปรากฏเห็น) เนื่องด้วยเหตุของ “อัตตะอัซซุร” (التعذر) ที่เป็นตัวห้ามไม่ให้สระปรากฏ
คำอิอ์รอบภาษาอาหรับ
لَنْ : حرف نصب ونفي واستقبال
يسعَى : فعل مضارع منصوب بلن، وعلامة نصبه الفتحة المقدرة في آخره للتعذر
الرجلُ : فاعل مرفوع وعلامة رفعه الضمة الظاهرة في آخره
ข้อมูลเสริมคำอธิบาย
- ชัรฮ์ อัลมุกอดดิมะฮ์ อัลอาญุรรูมียะฮ์
- อัลมุมเตียะอ์ ฟี ชัรฮ์ อัลอาญุรรูมียะฮ์
ในครั้งต่อไปเราจะพูดถึงสาเหตุของการสมมุติสระขึ้นประการถัดไปคือ الثقل - อินชาอัลลอฮ์
เชิงอรรถ
¹ คำนามมุอ์ร็อบ (اسم معرب) คือคำนามที่ท้ายคำของมันสามารถเปลี่ยนแปลงสระตัวท้ายได้ ขึ้นอยู่กับตัวบังคับ (عوامل) ที่เข้ามากระทำต่อรูปประโยค