ซะกาตุ้ลฟิตร์: หลักฐาน ปริมาณ และเวลาจ่าย

ตัวบทหลักฐาน

ได้มีรายงานว่าท่านร่อซู้ล ‎ﷺ ได้กำหนดให้แก่บรรดามุสลิมให้มีการจ่ายซะกาตุ้ลฟิตรฺ เป็นจำนวน 1 ศออฺ จากอินทผลัม หรือจำนวน 1 ศออฺ จาก ข้าวบาร์เล่ย์ สำหรับผู้ที่เป็นทาสหรือเป็นอิสระชน ผู้ชายและผู้หญิง เด็กและผู้ใหญ่ และท่านได้สั่งให้จ่ายซะกาตตุ้ลฟิตรฺก่อนที่ผู้คนจะออกไปละหมาด (อันหมายถึงละหมาดอีด) [ศ่อฮีฮ์ อัลบุคอรีย์ : หมายเลข 1503]

อาหารที่ใช้จ่ายในซะกาตุ้ลฟิตรฺ

นักวิชาการได้มีความเห็นที่แตกต่างกันเกี่ยวกับอาหารที่จะต้องออกซะกาต บ้างก็ว่าเป็นข้าวบาร์เล่ย์ บ้างก็ว่าเป็นอาหารพื้นเมื่องของแต่ละพื้นที่นั้น ๆ ซึ่งทรรศนะที่ถูกต้อง คืออาหารพื้นเมืองของแต่ละพื้นที่

จำนวนที่ต้องออกซะกาตุ้ลฟิตรฺ

จำเป็นคือ 1 ศออฺ นั่นก็คือ 4 มุด (4 กอบกำมือแบบเต็ม ๆ โดยประมาณ) หรือถ้าตีตามตราชั่งก็จะอยู่ราว ๆ 3 กิโลกรัมโดยประมาณ

ฉะนั้นถ้ามุสลิมคนใดออกซะกาตเป็นข้าวสาร หรืออื่นจากนี้ที่เป็นอาหารพื้นเมือง เช่นนี้ก็ถือว่าเป็นที่เพียงพอ และถ้าออกซะกาตจากชนิดของอาหารอื่น ๆ ที่ไม่ได้ถูกกล่าวไว้ในหะดิษ ก็ไม่ถือว่ามีปัญหาอะไรตามทรรศนะที่ถูกต้องของปวงปราชญ์

ซะกาตตุ้ลฟิตรฺจำเป็นสำหรับใคร ?

ซะกาตุ้ลฟิตรฺนั้นจำเป็นที่จะต้องออกทั้งเด็กผู้ใหญ่
ผู้ชายผู้หญิง เป็นอิสระชนหรือเป็นทาส ส่วนคนมีครรภ์ไม่เป็นจำเป็นต้องออกซะกาตุ้ลฟิตรฺ แต่ว่าเป็นที่ส่งเสริมตามที่มีรูปแบบจากท่านอุษมาน บิน อัฟฟาน - ร่อฎิยั้ลลอฮุอันฮุ -

เวลาในการออกซะกาตตุ้ลฟิตรฺ

จำเป็นต้องออกซะกาตตุ้ลฟิตรฺก่อนที่จะมีการออกไปละหมาดอีด และไม่อนุญาตให้ล่าช้าไปจนถึงหลังละหมาดอีด แต่สามารถออกซะกาตุ้ลฟิตรฺ ก่อนวันอีดได้หนึ่งวันหรือสองวัน ตามที่มีปรากฏการกระทำของบรรดาศ่อฮาบะฮฺ

เป้าประสงค์ของซะกาตุ้ลฟิตรฺ และผู้ที่จะได้รับ

“รายงานจากท่านอิบนิ อับบาส - ร่อฎิยั้ลลอฮุอันฮุมา - ว่า ท่านร่อซู้ล ‎ﷺ ได้กำหนดซะกาตุ้ลฟิตรฺสำหรับผู้ถือศีลอดเพื่อเป็นการลบล้างชำระจากคำพูดที่ไร้สาระ และหยาบโลน (ของผู้ถือศีลอด) และเป็นอาหารที่ให้แก่คนยากจนขัดสน ดังนั้นใครที่ออกซะกาตนี้ก่อนที่จะมีการละหมาด(อีด) ซะกาตนี้ก็จะถูกตอบรับ และใครที่ออกซะกาตนี้หลังจากละหมาดไปแล้ว ซะกาตตนี้ก็จะนับว่าเป็นเช่นการศ่อด่าเกาะฮฺ(ทำทาน)เหมือนศ่อด่าเกาะฮฺโดยธรรมดาทั่วไป” [สุนัน อบีดาวูด : หมายเลข 1609 / หะดิษหะซัน]

ออกซะกาตเป็นเงินตราได้หรือไม่ ?

ไม่อนุญาตให้ออกซะกาตุ้ลฟิตรฺเป็นจำนวนเงินตามทรรศนะของปวงปราชญ์ส่วนมาก (ซึ่งเป็นทรรศนะที่ถูกต้อง) แต่จำเป็นต้องออกซะกาตเป็นอาหารเท่านั้น ตามที่ท่านร่อซู้ล ‎ﷺ และเหล่าบรรดาศ่อฮาบะฮฺของท่านที่ได้กระทำไว้.

สรุปจาก เชค อับดุลอะซีซ บิน บาซ - ร่อฮิม่าฮุ้ลลอฮฺ -
จากเว็บไซต์ของท่าน