ผู้เดินทางที่ลำบากจากการถือศีลอด

การถือศีลอดของผู้เดินทางที่ได้รับความลำบากจากการถือศีลอด

หากการถือศีลอดก่อให้เกิดความยากลำบากแก่ผู้เดินทาง ในแง่ที่ว่การละศีลอดเป็นสิ่งที่เหมาะสมกับสภาพของตัวเขามากกว่าการอดทนถือศีลอดต่อไป ในกรณีลักษณะนี้การละศีลอดย่อมเป็นสิ่งที่ประเสริฐกว่าสำหรับเขา ; ทั้งนี้เป็นมติเอกฉันท์ของปราชญ์สี่มัซฮับ ได้แก่ มัซฮับหะนะฟีย์ (¹) มาลิกีย์ (²) ชาฟิอีย์ (³) และฮัมบะลีย์ (⁴)

เนื่องจากการเลือกแบกรับความยากลำบากในการถือศีลอด ทั้งที่อัลลอฮ์ทรงกำหนดข้อผ่อนปรนไว้ให้แล้ว ย่อมสื่อถึงการละเลยและไม่น้อมรับข้อผ่อนปรน (รุคเศาะฮ์) ที่อัลลอฮ์ ตะอาลา ได้อนุมัติไว้ (⁵)

โดยหลักฐานในเรื่องนี้คือหะดิษที่ถูกระบุในบันทึกของอัลบุคอรีย์และมุสลิม ในรายงานของท่านญาบิร (ร่อฎิยัลลอฮุอันฮุ) ความว่า :

كان النبي صلى الله عليه وسلم في سفر فرأى رجلاً قد اجتمع الناس عليه، وقد ظُلل عليه فقال ماله؟ قالوا: رجل صائم، فقال صلى الله عليه وسلم: ليس من البر الصوم في السفر

“ครั้งหนึ่ง ท่านนบี ﷺ อยู่ระหว่างการเดินทาง ทันใดนั้นท่านได้เห็นชายคนหนึ่งซึ่งมีผู้คนมาชุมนุมรุมล้อมอยู่รอบ ๆ และได้ถูกกางร่มบังแดดให้ , ท่านจึงถามว่า นี่คืออะไร ? พวกเขากล่าวว่า : เขาเป็นผู้ถือศีลอด , ท่านร่อซู้ล ﷺ จึงกล่าวว่า : « ไม่ใช่ส่วนหนึ่งจากความดีงามใด ๆ เลย สำหรับการถือศีลอดในระหว่างการเดินทาง ! » ”

ฟุตโน้ต

(¹) ดู “ตับยีนุ้ล ฮะกออิก” (1/333)
(²) ดู “มินะฮุ้ล ญะลีล” (2/119)
(³) ดู “อัลมัจมัวอ์” อันนะวะวีย์ (6/261)
(⁴) ดู “อัลมุฆนีย์” อิบนุ กุดามะฮ์ (3/157)
(⁵) ดู “อัลเมาซูอะฮ์ อัลฟิกฮียะฮ์”