สำนักพิมพ์รอซี่ย์RASY Publishing
หะดิษบทบัญญัติศาสนา · ตอนที่ 16 จาก 18

วิธีชำระเสื้อผ้าจากปัสสาวะของเด็กเล็ก

ภาพประกอบ: วิธีชำระเสื้อผ้าจากปัสสาวะของเด็กเล็ก

ตอน : อธิบายวิธีการทำความสะอาดเสื้อผ้าจากปัสสาวะของเด็กเล็ก (ที่ยังไม่หย่านม)

อัลหะดิษ

มีรายงานจากท่านหญิงอุมมิ ก็อยส์ บินติ มิฮ์ศ็อน อัลอะซะดียะฮ์ (ร่อฎิยัลลอฮุอันฮา) ว่า :

أنَّها أتَت بابنٍ لَها صَغيرٍ لَم يَأكُلِ الطَّعامَ إلى رَسولِ اللهِ صلَّى اللهُ عليه وسلَّم، فأجلَسَه رَسولُ اللهِ صلَّى اللهُ عليه وسلَّم في حَجرِه، فبالَ على ثَوبِه، فدَعا بماءٍ فنَضَحَه ولَم يَغسِلْه.

“นางได้นำบุตรชายตัวเล็กของนาง ซึ่งยังไม่ได้กินอาหาร (นอกจากน้ำนม) มาหาท่านร่อซู้ล ﷺ , ท่านร่อซู้ล ﷺ จึงนำเด็กคนนี้มานั่งบนตักของท่าน จากนั้นเด็กคนนั้นก็ปัสสาวะใส่เสื้อของท่าน ท่านจึงให้นำน้ำมา แล้วพรมน้ำลงไป โดยมิได้ทำการล้างแต่อย่างใด” (อัลบุคอรีย์ : 223)

คำศัพท์ /สำนวน น่ารู้

- คำว่า (بابن لها) : บุตรชายที่ไม่ทราบชื่อ โดยมีรายงานว่าเด็กคนนี้เสียชีวิตในช่วงที่ยังเล็ก
- คำว่า (لم يأكل الطعام) หมายถึง ช่วงวัยที่อาหารโดยทั่วไปยังไม่ถือเป็นอาหารหลักของเด็กคนนี้ แต่อาหารหลักของเขามีเพียงนมแม่เท่านั้น
- คำว่า (نضحه) พรมน้ำที่ครอบคลุมบริเวณที่เปื้อนปัสสาวะ
- คำว่า (لم يغسله) ท่านนบี ﷺ ไม่ได้ล้าง เพียงแต่ใช้นำเทราดลงบนเสื้อท่าน จากนั้นก็ขัดถู

อธิบายหะดิษ

ท่านนบี ﷺ มักให้ความสำคัญอย่างยิ่งต่อเรื่องความสะอาด และมักอธิบายบทบัญญัติต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับความสะอาดอยู่เสมอ ซึ่งหนึ่งในนั้นคือวิธีการชำระล้างจากปัสสาวะของทารก

ในหะดิษบทนี้ เศาะฮาบียะฮ์ผู้ทรงเกียรติ คือ ท่านหญิงอุมมุ ก็อยส์ บินติ มิฮศ็อน (ร่อฎิยัลลอฮุอันฮา) ได้เล่าว่า : นางได้นำบุตรชายตัวเล็กของนางมาหาท่านร่อซู้ล ﷺ โดยคำกล่าวของนางที่ว่า : “ซึ่งเขายังไม่ได้กินอาหาร” คำกล่าวนี้เป็นถ้อยคำเชิงอุปมาที่บ่งชี้ว่า เด็กยังอยู่ในวัยทารกที่ดื่มนมอยู่เท่านั้น ซึ่งเป็นธรรมเนียมของศ่อฮาบะฮ์ในขณะนั้นที่พวกเขาจะนำบุตรหลานมาหาท่านนบี ﷺ เพื่อให้ท่านวิงวอนขอพรและขอความจำเริญจากอัลลอฮ์ให้แก่เด็กเหล่านั้น

เมื่อเด็กคนนี้มาถึง ท่านนบี ﷺ ก็ได้รับเด็กคนนี้จากนาง แล้วให้นั่งอยู่บนตักของท่าน ทันใดนั้นเด็กก็ได้ปัสสาวะลงบนเสื้อผ้าของท่าน

ท่านนบี ﷺ จึงเพียงแค่พรมน้ำลงบนบริเวณนั้น โดยมิได้ซักล้างแต่อย่างใด ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความผ่อนปรนในบทบัญญัติในการชำระล้างจากปัสสาวะของทารกเพศชายที่ยังไม่ได้กินอาหาร (อาหารอื่นจากนมแม่) และมีรายงานยืนยันในหะดิษอื่นว่า ปัสสาวะของเด็กชายให้ใช้วิธีพรมน้ำ ส่วนปัสสาวะของเด็กหญิงให้ล้าง

ประโยชน์/ข้อคิด ที่ได้รับจากหะดิษนี้

1) ในหะดิษนี้สะท้อนให้เห็นถึงการมีอุปนิสัยที่ดีของท่านนบี ﷺ กล่าวคือ เป็นการให้เกียรติและปลอบประโลมหัวใจของผู้ใหญ่ด้วยการให้ความเอ็นดูเมตตาต่อบุตรหลานของพวกเขา เช่น การอุ้มและให้นั่งบนตัก เป็นต้น
2) ปัสสาวะของเด็กชายที่ยังไม่ได้กินอาหาร (นอกจากนม) สามารถชำระให้สะอาดได้ด้วยการพรมน้ำลงไป โดยไม่จำเป็นต้องล้าง ส่วนถ้าเป็นปัสสาวะของเด็กหญิงให้ล้างทำความสะอาดสถานเดียว
3) ควรรีบเร่งในการทำความสะอาดแบบทันท่วงที เมื่อมีนะญิสตกลงที่ร่างกายหรือเสื้อผ้า เพื่อเป็นการรีบเร่งไปสู่การชำระทำความสะอาด และเพื่อไม่ให้ลืมจนปล่อยทิ้งนะญิสค้างไว้


ที่มา

- “ตันบีฮุลอัฟฮาม บิชัรฮ อุมดะติ้ลอะก์กาม” ของอิบนุ อุซัยมีน (83-85)
- “อัลเมาซูอะฮ์ อัลหะดีซียะฮ์”

อ้างอิงคำสอนของอิบนุ อุซัยมีน

อ่านต่อในหัวข้อความสะอาดและการอาบน้ำละหมาด

เมื่อแยกไม่ออกระหว่างน้ำสะอาดกับน้ำสกปรก

บทความสะอาด (الطهارة) ตอน : เมื่อเกิดความสับสนระหว่างน้ำที่สะอาดกับน้ำที่สกปรก ผู้ใดที่เกิดความเคลือบแคลงสับสน (แยกไม่ออก) ระหว่างน้ำที่สะอาด (ที่สามา…

29 ธ.ค. 2568หลักนิติศาสตร์อิสลาม · ตอนที่ 15

พึงระวังความสะเพร่าในเรื่องปัสสาวะ

ท่านร่อซู้ล ‎ﷺ ได้กล่าวว่า : “บทลงโทษในหลุมศพโดยส่วนมากนั้น มาจากการปัสสาวะ (สะเพร่าในการปัสสาวะ) ¹ หลักการอิสลามบริสุทธิ์ได้ส่งเสริมให้มีการชำระทำควา…

15 พ.ย. 2568คุณประโยชน์จากหะดิษ · ตอนที่ 14

เมื่อสงสัยว่าน้ำสะอาดหรือสกปรก

บทความสะอาด (الطهارة) ตอน : ความสงสัยที่เกิดขึ้นในสถานะของน้ำว่าสะอาดหรือสกปรก ผู้ใดที่เกิดความสงสัยขึ้นเกี่ยวกับสถานะของน้ำในเรื่องความสะอาด กรณีเช่น…

2 พ.ย. 2568หลักนิติศาสตร์อิสลาม · ตอนที่ 14

ใช้น้ำที่เหลือจากการชำระของชายหรือหญิงได้หรือไม่

บท : ความสะอาด (الطهارة) ตอน : การใช้น้ำที่หลงเหลือจากการชำระของทั้งผู้ชายและผู้หญิง ประเด็นที่หนึ่ง : การใช้น้ำที่หลงเหลือจากการใช้ทำความสะอาดของผู้ช…

8 ต.ค. 2568หลักนิติศาสตร์อิสลาม · ตอนที่ 13