เวลาเริ่มต้นและสิ้นสุดการงดเว้นในการถือศีลอด

ช่วงเวลาเริ่มต้นและสิ้นสุดของการงดเว้น
ช่วงเวลาเริ่มต้นของการงดเว้น
สำหรับผู้ถือศีลอดที่มีเงื่อนไขครบถ้วนสมบูรณ์ ช่วงเวลาเริ่มต้นของการงดเว้นจากสิ่งที่ทำให้เสียศีลอดทั้งหลายคือ ช่วงแสงฟะญัรที่สองปรากฏ หรือที่เรียกว่า “ฟะญัรศอดิก” (แสงอรุณจริง) ซึ่งคือช่วงเวลาที่ไม่มีความมืดปรากฏออกมาหลังจากนั้น แต่จะค่อยมีแสงสว่างเพิ่มมากขึ้น จนกระทั่งดวงอาทิตย์โผล่ในที่สุด ช่วงเวลานี้คือช่วงเวลาแรกเริ่มของการงดเว้น , ส่วนแสงฟะญัรแรก หรือที่เรียกว่าแสงฟะญัรเทียม “ฟะญัรกาซิบ” คือหลังจากที่แสงของมันปรากฏออกมา แต่จะยังคงมีความมืดมิดปกคลุมอยู่ หรือแสงที่ยังคงมีความมืดคั่นอยู่ระหว่างเส้นขอบฟ้า ¹ โดยนี่คือทัศนะของนักวิชาการส่วนใหญ่ อีกทั้งมีรายงานอิจมาอ์ในเรื่องนี้ ²
ท่านอิบนุ กุดามะฮ์ - ร่อฮิม่าฮุ้ลลอฮ์ - ได้กล่าวว่า :
والصَّومُ المشروعُ هو الإمساكُ عن المُفَطِّراتِ، من طلوعِ الفَجرِ الثاني إلى غُروبِ الشَّمس، رُوِيَ معنى ذلك عن عُمَرَ، وابن عباس، وبه قال عطاءٌ، وعوامُّ أهلِ العلم
“การถือศีลอดที่ศาสนาบัญญัติไว้ คือ การงดเว้นจากสิ่งที่ทำให้ศีลอดเสีย ตั้งแต่การปรากฏขึ้นของแสงฟะญัรที่สอง (แสงอรุณจริง) จนกระทั่งถึงช่วงดวงอาทิตย์ลับขอบฟ้า , ความหมายนี้ได้ถูกรายงานจากท่านอุมัร ท่านอิบนุอับบาส และเป็นทัศนะของท่านอะฏออ์ รวมทั้งเป็นทัศนะนักวิชาการส่วนใหญ่” - ดู “อัลมุฆนีย์” (3/105)
อัลลอฮ์ ตะอาลา ได้ตรัสว่า :
〔وَكُلُواْ وَاشْرَبُواْ حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الأَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِ ثُمَّ أَتِمُّواْ الصِّيَامَ إِلَى الَّيْلِ〕
“และจงกินจงดื่ม จนกระทั่งเส้นขาวได้ประจักษ์แก่พวกเจ้าจากเส้นดำ เนื่องจากแสงรุ่งอรุณ แล้วพวกเจ้าจงให้การถือศีลอดครบเต็มจนถึงพลบค่ำ...” (อัลบะก่อเราะฮ์ : 187)
ช่วงเวลาสิ้นสุดของการงดเว้น
ส่วนช่วงเวลาสิ้นสุดของการงดเว้นจากการกินและดื่ม คือเมื่อดวงอาทิตย์ลับขอบฟ้า ด้วยมติเอกฉันท์ของนักวิชาการ ³
ท่านอิบนุ อับดิ้ลบัร - ร่อฮิม่าฮุ้ลลอฮ์ - ได้กล่าวว่า :
والنَّهارُ الذي يجبُ صيامُه من طلوعِ الفجرِ إلى غروب الشَّمس. على هذا إجماعُ عُلَماءِ المُسلمين، فلا وجهَ للكلامِ فيه
“ช่วงเวลากลางวันที่จำเป็นต้องถือศีลอดนั้น เริ่มตั้งแต่มีแสงรุ่งอรุณรุ่ง (จริง) ปรากฏ จนกระทั่งดวงอาทิตย์ลับขอบฟ้า ซึ่งนี่คือมติเอกฉันท์ของบรรดาผู้รู้มุสลิม , จึงไม่มีประเด็นใดให้ต้องโต้แย้งหรือพูดถึง (ในความชัดเจนนี้) อีก” - ดู “อัตตัมฮีด” (10/62)
📖 อ้างอิง
¹ ดู “ลิกออ์ อัลบาบ อัลมัฟตูฮ์” ของอิบนุ อุซัยมีน (62)
² ดู “อัตตัมฮีด” ของอิบนุ อับดิ้ลบัร (10/62)
³ ดู “มะรอติบอัลอิจมาอ์” ของอิบนุ ฮัซมิน (39) , “อัลมัจมัวอ์ ” ของอันนะวะวีย์ (6/310)



