การถือศีลอดไม่ใช่เพียงการอดข้าวอดน้ำ
การถือศีลอดหาใช่เพียงแค่การอดข้าวอดน้ำ
ท่านนบี ﷺ ได้กล่าวว่า :
الصِّيَامُ جُنَّةٌ، وإذَا كانَ يَوْمُ صَوْمِ أحَدِكُمْ فلا يَرْفُثْ ولَا
يَصْخَبْ، فإنْ سَابَّهُ أحَدٌ أوْ قَاتَلَهُ، فَلْيَقُلْ: إنِّي امْرُؤٌ صَائِمٌ.
“การถือศีลอดคือเกาะป้องกัน ดังนั้นเมื่อผู้ใดถือศีลอดแล้ว เขาก็อย่าได้พูดจาหยาบโลน เอะอะโวยวาย (บางสำนวน : อย่าทำตนโฉดเขลาเบาปัญญาไร้จริยธรรม) และหากมีใครคนใดมาด่าทอเขา หรือชวนตี ก็จงกล่าวไปว่า : แท้จริงฉันถือศีลอด” [1]
อธิบายหะดิษ
การถือศีลอดหาใช่เพียงการอดข้าวอดน้ำแต่เพียงเท่านั้น หากแต่การถือศีลอดที่แท้จริงจะครอบคลุมถึงการหักห้ามยับยั้งร่างกายไม่ให้สร้างความเสื่อมเสีย หรือสร้างรอยด่างพร้อยให้กับการถือศีลอด อันเป็นเหตุทำให้คุณภาพของการถือศีลอดลดน้อยถอยลง
ในหะดิษบทนี้ท่านนบี ﷺ ได้แจ้งให้ทราบว่า การถือศีลอดนั้นเปรียบเสมือนเกาะที่คอยป้องกัน หรือเป็นโล่กำบัง กล่าวคือ เป็นสิ่งที่ช่วยป้องกันให้รอดพ้นจากความผิดบาป หรือสิ่งชั่วช้าทั้งหลายในโลกนี้ และช่วยป้องกันให้รอดพ้นจากไฟนรกในโลกหน้า
จากนั้นท่านนบี ﷺ ก็ได้มีคำสั่งห้ามแก่ผู้ถือศีลอดจากการพูดจาหยาบคาย การพูดจาเอะอะโวยวาย (ในบางสำนวนระบุว่า อย่าได้ทำตนโฉดเขลาเบาปัญญา ไร้จริยธรรม) , ต่อมาท่านนบี ﷺ ก็ได้ชี้แนะว่า หากมีคนหนึ่งคนใดมาชวนทะเลาะ ด่าทอ ชวนตี ก็ให้ผู้ถือศีลอดกล่าวออกไปว่า : “แท้จริงฉันถือศีลอด” ทั้งนี้เพื่อให้ผู้ที่เป็นอริ หรือคนที่มาชวนทะเลาะนั้นหักห้ามพฤติกรรมที่มีต่อเขา (ผู้ถือศีลอด) หรือเพื่อให้คำพูดดังกล่าวทำให้ผู้ที่ถือศีลอดเกิดการยั้งคิดได้ในหัวใจ เพื่อจะได้หักห้ามตัวเองออกจากผู้ที่ชวนทะเลาะ ซึ่งเป้าหมายที่ห้ามนี้ คือการเน้นในรู้ถึงสถานภาพของการถือศีลอด
ผู้ที่ถือศีลอดอย่างสมบูรณ์นั้น คือผู้ที่ร่างกายของเขาได้ถือศีลโดยการออกห่างจากความชั่วทั้งหลาย และลิ้นของเขาได้ออกห่างจากการโกหก และคำพูดหยาบโลน คำพูดที่เสื่อมเสีย (นินทา ใส่ร้าย) และท้องของเขาก็ว่างเว้นจากอาหารและเครื่องดื่ม อวัยวะเพศของเขาว่างเว้นจากการมีเพศสัมพันธ์ หากเขาจะพูด เขาก็จะไม่พูดในสิ่งที่ก่อให้เกิดรอยด่างพร้อยแก่การถือศีลอดของเขา และหากเขาจะทำอะไร การกระทำนั้นก็จะไม่สร้างความเสียหายแก่การถือศีลอด คำพูดของเขาและการกระทำทั้งหมดจะมีประโยชน์ และดีงาม นี่แหละคือการถือศีลอดตามหลักการศาสนา ซึ่งไม่ใช่แค่การงดอาหารและเครื่องดื่มไปวัน ๆ
ซึ่งในหะดิษศ่อฮีฮ์ บันทึกโดยบุคอรีย์ จากท่านอบีฮุรอยเราะฮ์ มีใจความว่า :
مَن لم يَدَعْ قَولَ الزُّورِ، والعمَلَ به، والجهْلَ؛ فليس للهِ حاجةٌ أنْ يَدَعَ طَعامَه وشَرابَه
“บุคคลใดไม่ละทิ้งคำพูดที่เป็นเท็จ และการกระทำที่เป็นเท็จ หรือการทำตนโฉดเขลาเบาปัญญา อัลลอฮฺไม่ประสงค์อะไรเลยจากการที่เขา ได้อดอาหารและเครื่องดื่ม”
และหะดิษใน สุนันของท่านอิบนิ มาญะฮ์ ระบุเช่นเดียวกัน ความว่า :
رُبَّ صائمٍ ليس له مِن صِيامِه إلَّا الجُوعُ
“บางทีผู้ที่ถือศีลอดก็ไม่ได้อะไรจากการถือศีลอดของเขา นอกจากความหิวโหย”
ดังนั้นการถือศีลอดที่แท้จริง คือการถือศีลของร่างกายโดยออกห่างจากความชั่ว และถือศีลของท้องให้ละเว้นอาหารและเครื่องดื่ม เพราะถ้าอาหารและเครื่องดื่มคือสิ่งที่มาตัดขาดการถือศีลอดและทำให้ศีลอดนั้นเสียฉันใด เช่นกันความผิดบาปก็ย่อมมาลดทอนผลบุญ และทำให้คุณค่าของการถือศีลอดเสื่อมโทรมฉันนั้น สุดท้ายเขาคนนั้นก็มีสถานะคล้ายกับผู้ที่ไม่ถือศีลอด [2]
[1] ศ่อฮีฮ์อัลบุคอรีย์ : (1904)
[2] อัลเมาซูอะฮ์อัลหะดิษียะฮ์
