วิธีชำระพื้นที่เปื้อนปัสสาวะ
อธิบายวิธีการทำความสะอาดพื้นจากปัสสาวะ
มีรายงานจากท่านอะนัส อิบนุ มาลิก - ร่อฎิยัลลอฮุอันฮุ - เล่าว่า :
جاءَ أعرابيٌّ فبالَ في طائِفةِ المَسجِدِ، فزَجَرَه النَّاسُ، فنَهاهمُ النَّبيُّ صلَّى اللهُ عليه وسلَّم، فلَمَّا قَضى بَولَه أمَرَ النَّبيُّ صلَّى اللهُ عليه وسلَّم بذَنوبٍ مِن ماءٍ، فأُهريقَ عليه
“มีชายชาวอาหรับชนบทคนหนึ่งได้ปัสสาวะในบริเวณส่วนหนึ่งของมัสยิด (มัสยิดนบี) , ทันใดนั้นผู้คนจึงพากันตวาดและห้ามปรามเขา แต่ท่านนบี ﷺ ได้ห้ามพวกเขาไว้ เมื่อชายผู้นั้นปัสสาวะเสร็จแล้ว ท่านนบี ﷺ จึงสั่งให้นำน้ำมาหนึ่งถัง แล้วราดลงตรงบริเวณนั้น” (บันทึกโดย: อัลบุคอรีย์ : 221)
คำศัพท์/สำนวน น่ารู้
- คำว่า (أعرابي) คือ ชาวอาหรับชนบท หรือผู้ที่อาศัยอยู่ในเขตทะเลทรายและชนบทห่างไกล
- คำว่า (طائفة المسجد) หมายถึง บริเวณด้านหนึ่งของมัสยิด หรือมุมหนึ่งของมัสยิด โดยในหะดิษนี้หมายถึง มัสยิดของท่านนบี ﷺ ณ นครมะดีนะฮ์
- คำว่า (زجره الناس) หมายถึง ผู้คนได้ตำหนิ ตักเตือน และห้ามปรามเขาอย่างรุนแรง
- คำว่า (نهاهم) คือ ท่านนบี ﷺ ได้สั่งห้ามพวกเขา และขอให้พวกเขาหยุดการกระทำนั้น
- คำว่า (ذَنوب) สระฟัตฮะฮ์ที่ตัว (ذَ) หมายถึง ถังน้ำ หรือภาชนะใส่น้ำ
- คำว่า (أُهريق) สระดอมมะฮ์ที่ตัวฮัมซะฮ์ (أُ) และสุกูนที่ตัวฮา (هـُ) หมายถึง เท ราด
- คำว่า (عليه) เทลงบนปัสสาวะนั้น
อธิบายหะดิษ
โดยปกติแล้วคนอาหรับชนบทโดยส่วนใหญ่จะไม่ค่อยมีความรู้ในเรื่องราวกฏเกณฑ์หรือขอบเขตต่าง ๆ ของอัลลอฮ์ ดังปรากฏในหะดิษบทนี้ที่ท่านอะนัส (ร่อฎิยัลลอฮุอันฮุ) ได้ระบุไว้เป็นตัวอย่าง , โดยท่านระบุไว้ว่า ได้ปรากฏว่ามีชายอาหรับชนบทคนหนึ่งเข้ามาในมัสยิดของท่านนบี ﷺ ณ เมืองมะดีนะฮ์ , ขณะที่ท่านนบี ﷺ พร้อมด้วยบรรดาศ่อหาบะฮ์อยู่ภายในมัสยิด ซึ่งชายอาหรับชนบทคนนั้นก็มุ่งตรงไปยังมุมหนึ่งของมัสยิด แล้วนั่งลงเพื่อปัสสาวะ
บรรดาศ่อหาบะฮ์ต่างเห็นว่านี่เป็นการกระทำที่ไม่ถูกต้องอย่างร้ายแรง จึงร้องห้ามและตำหนิเขาอย่างแข็งกร้าว แต่ท่านนบี ﷺ ได้ห้ามพวกเขาไว้ ด้วยความเมตตาต่อชายผู้ไม่รู้ผู้นี้ และคำนึงถึงสภาพของเขา และเพื่อเป็นการอบรมประชาชาติให้รู้ว่าการจัดการกับปัญหาควรกระทำด้วยเหตุผลและความนุ่มนวล
ทั้งนี้ หากชายผู้นั้นถูกบังคับให้ลุกขึ้นกลางคันในขณะกำลังปัสสาวะ ก็ย่อมทำให้ร่างกายและเสื้อผ้าของเขาเปรอะเปื้อน อีกทั้งสิ่งสกปรกอาจกระจายไปยังบริเวณที่กว้างกว่าเดิมในมัสยิด และยังอาจก่ออันตรายแก่ตัวเขาเองจากการกลั้นหรือหยุดปัสสาวะอย่างกะทันหัน
ครั้นเมื่อชายผู้นั้นปัสสาวะเสร็จสิ้น และหมดเหตุที่อาจก่อให้เกิดผลเสียดังกล่าวแล้ว ท่านนบี ﷺ จึงสั่งให้ขจัดบริเวณที่มีปัสสาวะเกิดด้วยการชำระล้างบริเวณนั้น โดยสั่งให้นำน้ำหนึ่งถังมาเทราดลงบนจุดที่เปื้อนปัสสาวะ , ใน « บันทึกของอิม่ามมุสลิม » มีข้อความเพิ่มเติมว่า : ท่านนบี ﷺ ได้เรียกชายชาวอาหรับชนบทผู้นั้นมา แล้วกล่าวกับเขาว่า :
إن هذه المساجد لا تصلح لشيءٍ من هذا البول، ولا القذر، وإنما هي لذكر الله، والصلاة، وقراءة القرآن
“แท้จริง มัสยิดเหล่านี้มิใช่สถานที่สำหรับการปัสสาวะหรือสิ่งสกปรกใด ๆ หากแต่เป็นสถานที่สำหรับการรำลึกถึงอัลลอฮ์ การละหมาด และการอ่านอัลกุรอ่าน” ¹
และใน «บันทึกของอิม่ามอัลบุคอรีย์ » จากรายงานของอบูฮุรอยเราะฮ์ (ร่อฎิยัลลอฮุอันฮุ) ระบุว่า : ท่านนบี ﷺ ได้สั่งให้บรรดาศ่อหาบะฮ์ปล่อยชายผู้นั้นไว้ และกล่าวว่า :
فإنما بُعثتم ميسِّرين، ولم تُبعثوا معسِّرين
“แท้จริง พวกท่านถูกส่งมาเพื่ออำนวยความสะดวก มิใช่ถูกส่งมาเพื่อสร้างความลำบากแก่ผู้คน”
ประโยชน์ที่ได้รับจากหะดิษ
1) อิสลามให้ความสำคัญกับการดูแลรักษามัสยิด และรักษาให้พ้นจากสิ่งโสโครกและสิ่งปฏิกูลทุกชนิด
2) เมื่อเกิดสิ่งนะญิสขึ้นภายในมัสยิด จำเป็นต้องรีบชำระให้สะอาดโดยทันที
3) พื้นดินที่เปื้อนนะญิสสามารถชำระให้สะอาดได้ด้วยการราดน้ำลงบนบริเวณที่เปื้อน โดยไม่จำเป็นต้องราดซ้ำ เว้นแต่ยังมีตัวนะญิสหลงเหลืออยู่ ซึ่งต้องกำจัดออกก่อนแล้วจึงราดน้ำ
4) หะดิษนี้สะท้อนถึงความงดงามแห่งจริยวัตรของท่านนบี ﷺ ตลอดจนเหตุผลอันลึกซึ้งของท่านในการอบรมสั่งสอนผู้คน และขจัดสิ่งที่ขัดต่อบทบัญญัติศาสนา
จากหนังสือ « ตันบีฮุ้ลอัฟฮาม บิชัร อุมดะติ้ลอะฮ์กาม » ของอิบนุ อุซัยมีน (ร่อฮิม่าฮุ้ลลอฮ์) หน้า 70-71
ฟุตโน้ต
(¹) รายงานโดยมุสลิม (285)